Menu:


Basiskennis ziekten

Print This Page

Basiskennis bij zieke lori’s

Jos Hubers


Zover dat ik mij kan herinneren heb ik altijd al veel interesse in de gezondheidszorg bij vogels gehad. Doordat ik in mijn opleiding en werk veelvuldig geconfronteerd ben met de gezondheidszorg in de humane sector heb ik de kennis die ik daar vergaard heb, regelmatig kunnen gebruiken voor mijn vogels.


Wat mij is opgevallen is, dat bij vele vogelliefhebbers de basiskennis en vaardigheden (als ook de logica) ontbreken om bij zieke vogels te kunnen ingrijpen.


In dit artikel wil ik in het kort iets vertellen wat we kunnen ondernemen wanneer we constateren dat een vogel niet goed in orde is


Er zijn een aantal zaken van  cruciaal belang, zoals:

1 Het bezitten van een deugdelijke ziekenkooi

2 Het herkennen van een zieke vogel en daarop volgende actie

3 Eerste hulp materialen cq medicijnen

 

ad 1 Het bezitten van een deugdelijke ziekenkooi

Het valt mij steeds weer op dat vele liefhebbers vaak een aardig kapitaal aan vogels uitgeven maar dat een ziekenkooi ontbreekt. Eén van de belangrijkste zaken is dat men een zieke vogel direct moet kunnen isoleren en eventueel warm moet kunnen zetten. Het beste is hiervoor een ziekenkooi te gebruiken. Deze moet aan een aantal voorwaarden voldoen.

-         het moet goed afwasbaar zijn zodat het ook goed te ontsmetten is, bijv. een kunststoflade en de binnenzijde van de kooi bekleedt met kunststof

-         de vogel mag niet in zijn eigen ontlasting kunnen lopen, bijv. gescheiden door middel van een gazen bodem

-         een goede warmtebron, bijv.een  infrarode lamp of een warmtespiraal

-         een thermostaat

-         een thermometer

-         verlichting (niet te fel)

-         goede ventilatie

 

Verder is het belangrijk dat wanneer eenmaal een vogel  in een ziekenkooi geplaatst is deze kooi zeer regelmatig schoon gemaakt wordt. Bij diverse liefhebbers heb ik gezien dat ziekenkooien tijdens gebruik niet schoongemaakt worden of zelfs dat nieuwe vogels erin geplaatst worden zonder dat deze eerst is schoongemaakt en ontsmet. Vaak wordt alleen de bodem (papier) verschoond. Dit is vragen om moeilijkheden.

Belangrijk is verder dat de kooi op een rustige plaats staat, de vogels moeten niet steeds gestoord worden door bijvoorbeeld passerende mensen. Het mooiste is dat men de zieke vogel vanuit een  plaats kan observeren zonder dat de vogel het in de gaten heeft.

 

Ad 2  Het herkennen van een zieke vogel en daarop volgende actie

Ook een punt wat de nodige aandacht verdient.

Het is van groot belang dat wanneer een vogel ziek is direct in te grijpen. De meeste van ons zien meestal wel wanneer er iets niet in de haak is. Toch wil ik nog even een aantal punten benoemen waar men op moet letten

-         de vogel zit zgn. bol

-         de vogel slaapt met de kop in de veren en zit daarbij op twee poten

-         de staart wipt

-         verenconditie bij de cloaca

-         de keel beweegt (vaak alleen van zeer nabij te zien)

-         de vogel geeft over of heeft neiging tot overgeven

-         de vogel piept synchroon met de ademhaling

-         de vogel heeft een dikke onderbuik (zonder dat er sprake is van e.v.t. het leggen van een ei)

-         gesloten ogen, natte ogen etc

-         moeite met het zitten

-         moeite met lopen of vliegen, niet stabiel etc.

 

Uiteraard zijn er nog meer symptomen te bedenken maar ik heb de meest in het oogspringende genoemd.

 

Heeft men de vogel gevangen dan is het zaak om de borstbeen te voelen of nog beter te bekijken door de veren wat aan de kant te blazen. Soms zal men zien dat de vogel al sterk vermagerd is zonder dat men dat in de gaten heeft gehad. Het is dus verstandig om steeds de voerconsumptie van de vogels in je bestand in de gaten te houden. Zeker bij erg warm weer is extra aandacht belangrijk. Door de warmte zul je niet zo snel een zieke vogel onderkennen en tevens eet een vogel dan minder omdat er minder energie nodig is om het lichaam op temperatuur te houden. Een alerte vogelliefhebber zal ook onder deze omstandigheden een zieke vogel kunnen herkennen.

Vermageren is meestal niet het gevolg van minderwaardige voeding maar van ziekte. Minderwaardige voeding geeft, in eerste instantie, meestal een te vette vogel. Zeker bij zaadetende soorten zie je regelmatig een vorm van vetzucht door eentonig voer (denk aan zonnepitten bij Rose kaketoes).

Wanneer er plotseling meer voer over is dan anders en men ziet in eerste instantie niets aan de vogels dan is het noodzakelijk om de vogel met extra aandacht te observeren. Bij twijfel de vogel direct isoleren. Het is een feit dat men niet voor niets denkt dat de vogels anders zit dan anders. Het kan goed zijn dat wanneer men de vogel in de hand neemt en controleert men zal vaststellen dat de vogels al wat vermagerd is. Dit is een heel belangrijke stap en hierbij wordt in het algemeen de meeste fouten gemaakt: MEN WACHT TE LANG. Hoe eerder er men bij is hoe betere overlevingskansen de vogel heeft. Wanneer een vogel niet in orde is zal hij of zij maar zelden automatisch beter worden, meestal moet men er wel wat voor doen. Soms zal blijken dat met alleen wat warmte de vogel er al door krijgt.

 

Nu hoor ik u al zeggen: op welke temperatuur moet ik de vogel plaatsen. Hiervoor is geen standaard aan te geven. Dit is geheel afhankelijk hoe ziek de vogel is. Als vuistregel kan men aannemen dat de temperatuur goed is wanneer de vogel niet meer bol zit. In principe kijkt men dus alleen naar de vogel en niet zo zeer naar de temperatuur. Vaak is het zo dat hoe zieker de vogel is hoe hoger de temperatuur wordt ingesteld. Het instellen kan dus enige tijd vergen. Gaat de vogel bijvoorbeeld meer eten en toont dus enige verbetering dan kan men de temperatuur met hele kleine stapjes terugdraaien. NOOIT TE SNEL. Wanneer dat te snel gaat dan kan de vogel een terugval krijgen wat vaak een zeer averechtse uitwerking heeft. Wanneer de vogel zeer weinig eet is het aan te raden om ook gedurende de nacht het licht aan te laten. Eventueel moet men de vogel met een kropnaald bijvoeren. Nooit teveel in één keer.

Het liefst de ziekenkooi in een rustige omgeving plaatsen. Het zien van mensen kan, voor sommige vogels, onnodig stress opleveren. Mooi is het wanneer men de vogel kan observeren zonder dat deze er erg in heeft.

 

Dit brengt mij op de materialen die men eigenlijk altijd moet hebben. Ik heb er al menige vogel van mijzelf maar ook van anderen mee gered.

Aan te bevelen materialen / medicijnen etc.

 -       ziekenkooi

-         kropnaald

-         föhn

-         diverse spuiten

-         fysiologisch zout (is 9 gram zout op een liter water, te gebruiken tegen uitdroging)

-         indien mogelijk steriel water

-         glucose

-         vitamine B complex, eventueel een multivitamine/aminozuren mengsel

-         vitamine A (water oplosbaar)

-         probiotica

-         oogzalf

-         nystatine (of een ander middel (tegen Candida) die niet in het bloed wordt opgenomen)

-         breedspectrum antibiotica (zoals enrofloxacine = baytril) of Doxycycline (=vibramycine)

-         ronidazol of een ander anti trichomonidae middel)

-         Antiwormmiddel

 

De diverse medicijnen worden niet klakkeloos gegeven. Zeker het antibiotica niet; bij langdurig en/of  onnodig gebruik worden schimmelinfecties, zoals Candida, in de hand gewerkt.

 

Wordt vervolgd…..